Hybride warmtepomp verplicht: hoe zit het?

Warmtepomp verplicht: wat is al bekend?

Het kabinet heeft aangekondigd dat het consumenten vanaf 2029 in veel gevallen wil verplichten een hybride warmtepomp te nemen bij vervanging van hun cv-ketel. De regering moet de plannen nog uitwerken, maar het volgende is al bekend:

• Je moet dus een hybride warmtepomp nemen als je jouw cv-ketel laat vervangen. Is jouw cv-ketel nog niet aan vervanging toe? Dan hoef je ook geen warmtepomp te nemen.
• Je moet minimaal een hybride warmtepomp nemen, maar je mag ook een volledig elektrische warmtepomp nemen. Het verschil: een hybride warmtepomp werkt samen met je cv-ketel. Met een volledig elektrische warmtepomp ga je helemaal van het gas af en kan je cv-ketel dus de deur uit.
• Je moet een slimme warmtepomp te nemen. Dat is een warmtepomp die zo kan worden ingesteld dat deze zoveel mogelijk draait op momenten waarop het wat rustiger is op het stroomnet. Dat is nodig om netcongestie te verminderen. 
• Je hoeft geen warmtepomp te nemen als er in jouw wijk op korte termijn een warmtenet komt.

Wat is nog niet bekend over verplichting warmtepomp?

We weten dus in grote lijnen wat het kabinet wil, maar nog niet alles is duidelijk. Bijvoorbeeld:

• Hoe zit het met appartementen? Het kabinet heeft aangegeven dat een warmtepomp-plicht voor appartementen niet wenselijk of haalbaar is voor 2029. Daar is vaak geen plek voor een warmtepomp en is sneller sprake van geluidsoverlast. Maar het kabinet kijkt nog hoe en per wanneer de verplichting ook voor appartementen gaat gelden.
• Datzelfde geldt voor monumenten. Daar is vaak een monumentenvergunning nodig om een warmtepomp te plaatsen.
• Je hoeft dus geen warmtepomp te nemen als er in jouw wijk op korte termijn een warmtenet komt. Maar wat is korte termijn? En hoe zit het als nog onduidelijk is of er in jouw wijk een warmtenet komt? Gemeenten kregen jaren geleden de opdracht om voor elke buurt te bepalen of deze moet overstappen op een warmtenet, warmtepomp of ander alternatief voor aardgas. In de praktijk is dit voor veel wijken nog niet bekend.

Over al deze zaken moet dus nog duidelijkheid komen.

Zijn de plannen al definitief?

Nee, zeker niet. Het kabinet moet zijn plannen nog uitwerken. Daarna moeten de Tweede en Eerste Kamer er nog mee instemmen. Dit zijn de volgende stappen:

• Het ministerie van Volkshuisvesting en Ruimte Ordening werkt de plannen uit en komt met een voorstel voor nieuwe regelgeving.
• Eerst kunnen organisaties, bedrijven en burgers erop reageren. Dit wordt een ‘consultatie’ genoemd. Mogelijk past het kabinet het voorstel vervolgens nog aan.
• De Tweede Kamer behandelt het voorstel en stemt erover.
• De Eerste Kamer behandelt het voorstel en stemt erover.

Warmtepomp verplichting al langer op tafel

Het is niet voor het eerst dat wordt gesproken over een warmtepomp-verplichting. Het kabinet-Rutte IV (2022-2024) had hier ook plannen voor, maar het kabinet-Schoof zette daar een streep door. Nu wil het kabinet van Rob Jetten dus toch zo’n verplichting.

Wat vindt Vereniging Eigen Huis?

Vereniging Eigen Huis is een voorstander van warmtepompen. Deze leiden in veel gevallen tot een lagere energierekening en minder CO2-uitstoot. Maar een warmtepomp is niet voor iedereen geschikt. De overheid mag consumenten alleen verplichten er een te kopen als ze er voldoende ruimte voor hebben, de warmtepomp geen geluidsoverlast veroorzaakt en deze warmtepomp financieel uit kan. Bij dat laatste moet ook rekening worden gehouden met aanpassingen aan de woning (denk aan isolatie) of geluidsdempende maatregelen. Verder kan de verplichting pas ingaan als consumenten hun warmtepomp ook makkelijk kunnen laten onderhouden. Verder moet rekening worden gehouden met de bijzondere situatie van appartementen. Daar passen warmtepompen vaak niet, is het risico op geluidsoverlast te groot en kunnen ze alleen via een ingewikkeld besluitvormingsproces binnen de VvE worden geregeld.