Kennisbank
Mijn installateur wil in mijn appartement geen nieuwe HR-ketel plaatsen. Wat kan het probleem zijn?
Als jouw installateur geen nieuwe HR-ketel wil plaatsen, heeft dat meestal te maken met het rookgasafvoersysteem van het appartementencomplex. In veel oudere appartementen is de cv-ketel aangesloten op een gemeenschappelijke rookgasafvoer die oorspronkelijk is ontworpen voor oudere VR-ketels (Verbeterd Rendement) of vergelijkbare toestellen.
Een HR-ketel werkt anders dan een VR-ketel. Daardoor kan een bestaande rookgasafvoer niet altijd zonder aanpassingen worden gebruikt. Een installateur mag een HR-ketel alleen plaatsen als de combinatie van ketel, rookgasafvoer en luchttoevoer veilig is.
Sinds 1 april 2023 mogen werkzaamheden aan gasverbrandingsinstallaties alleen worden uitgevoerd door een CO-vrij gecertificeerd bedrijf. De installateur moet kunnen aantonen dat de installatie veilig is en voldoet aan de geldende voorschriften. Als er twijfel bestaat over de geschiktheid of de staat van het rookgasafvoersysteem, kan de installateur besluiten de ketel niet te plaatsen totdat nader onderzoek is gedaan.
Gemeenschappelijke rookgasafvoer
In oudere appartementencomplexen zijn rookgasafvoeren vaak ontworpen voor VR-ketels. Bij het plaatsen van een HR-ketel kunnen de volgende problemen ontstaan:
Condensvorming
Een HR-ketel haalt meer warmte uit de rookgassen dan een VR-ketel. Daardoor verlaten de rookgassen de ketel met een lagere temperatuur.
Hierdoor ontstaat condens in het rookgasafvoersysteem. Dit condenswater moet veilig kunnen worden afgevoerd. Daarnaast is het condenswater zuur en kan het oudere metalen rookgasafvoeren aantasten. Een bestaande rookgasafvoer moet daarom geschikt zijn voor condensatie en corrosiebestendig zijn.
Luchttoevoer
Een HR-ketel is een gesloten toestel en haalt de benodigde verbrandingslucht rechtstreeks van buiten. Vaak gebeurt dit via een gecombineerd luchttoevoer- en rookgasafvoersysteem.
Oudere gemeenschappelijke rookgasafvoeren voor VR-ketels zijn hier meestal niet op ontworpen. Daardoor kan aanpassing of vervanging van het systeem noodzakelijk zijn.
Drukverschillen en veiligheid
Veel HR-ketels maken gebruik van een ventilator om rookgassen af te voeren. Hierdoor ontstaan andere drukverhoudingen in het rookgasafvoersysteem dan bij VR-ketels.
Wanneer verschillende typen ketels op hetzelfde gemeenschappelijke kanaal zijn aangesloten, kunnen rookgassen terugstromen naar woningen. Dit kan leiden tot gevaarlijke situaties, waaronder koolmonoxideproblemen. Daarom mogen ketels alleen worden aangesloten op een rookgasafvoersysteem dat hiervoor geschikt is.
Duurzame alternatieven
Wanneer een bestaande cv-ketel vervangen moet worden, is het verstandig om niet alleen naar een nieuwe ketel te kijken, maar ook naar mogelijkheden om het gebouw verder te verduurzamen. Zeker wanneer het rookgasafvoersysteem moet worden aangepast of vervangen, kan dit een goed moment zijn om alternatieven te onderzoeken.
Individuele warmtepomp
In sommige appartementen kan een (hybride) warmtepomp een alternatief zijn voor een cv-ketel. De haalbaarheid hangt onder andere af van de beschikbare ruimte, de isolatie van de woning, de afgifte-installatie (radiatoren of vloerverwarming) en de mogelijkheden voor buitenunits.
Collectieve warmtepomp
Bij appartementencomplexen kan een collectieve warmtepomp een interessante oplossing zijn. Hierbij wordt warmte centraal opgewekt en via een leidingnet verdeeld over de appartementen. Bestaande technische schachten en rookgasafvoerkanalen kunnen soms worden gebruikt voor de aanleg van nieuwe leidingen.
Warmtenet
Wanneer in de omgeving een warmtenet aanwezig is of wordt ontwikkeld, kan aansluiting daarop een alternatief zijn voor individuele cv-ketels. De mogelijkheden verschillen per gemeente en per gebouw.
Collectieve verwarmingssystemen
Bij grotere renovaties kan worden gekozen voor een centraal verwarmingssysteem voor het hele gebouw. Hierdoor vervallen individuele cv-ketels en wordt het onderhoud en beheer van de warmtevoorziening centraal geregeld.
Natuurlijk vervangingsmoment
Wanneer een VvE plannen maakt voor vervanging van rookgasafvoeren, renovatie van installaties of groot onderhoud, is het verstandig om tegelijkertijd te onderzoeken welke duurzame alternatieven op langere termijn technisch en financieel haalbaar zijn. Hiermee kan worden voorkomen dat op korte termijn opnieuw investeringen nodig zijn in installaties die op termijn vervangen moeten worden.
Advies voor VvE's
Laat bij grotere renovatie- of vervangingsprojecten een integraal onderzoek uitvoeren naar:
- de technische staat van het rookgasafvoersysteem;
- de resterende levensduur van de aanwezige cv-ketels;
- de mogelijkheden voor HR-ketels;
- de mogelijkheden voor hybride of volledig elektrische warmtepompen;
- aansluiting op een warmtenet;
- collectieve warmteoplossingen voor het gehele gebouw.
Een gezamenlijke aanpak via de VvE voorkomt dat individuele bewoners investeringen doen die mogelijk niet aansluiten bij toekomstige plannen voor het gebouw.
Aandachtspunten
-
Sinds 26 september 2015 gelden Europese energielabel- en ecodesignregels voor cv-ketels. Hierdoor zijn traditionele VR-ketels grotendeels vervangen door HR-ketels.
-
Er bestaat echter een beperkte Europese uitzondering voor bepaalde niet-condenserende ketels (type B1-toestellen). Deze zijn bedoeld voor bestaande gebouwen met een gemeenschappelijke rookgasafvoer waarvoor een HR-ketel niet zonder aanpassing van het afvoersysteem kan worden toegepast.
-
Nieuwe VR-ketels zijn tegenwoordig nog maar beperkt verkrijgbaar en worden voornamelijk toegepast als vervanging in specifieke situaties met bestaande gemeenschappelijke rookgasafvoersystemen.
-
Voor veel appartementencomplexen is het op termijn wenselijk om het rookgasafvoersysteem aan te passen of te vervangen, zodat veilig kan worden overgestapt op HR-ketels of andere duurzame verwarmingsoplossingen.
-
Denk bij groot onderhoud of renovatie ook aan duurzamere alternatieven, zoals individuele of collectieve warmtepompen, een collectief verwarmingssysteem of een aansluiting op een warmtenet.
-
De VvE doet er verstandig aan inzicht te hebben in:
- het type rookgasafvoersysteem;
- de leeftijd en technische staat van het systeem;
- de typen cv-ketels die in het gebouw aanwezig zijn;
- de mogelijkheden voor toekomstige vervanging of verduurzaming. -
Wanneer twijfel bestaat over de kwaliteit of geschiktheid van het rookgasafvoersysteem, kan een inspectie uitkomst bieden. Hierbij wordt beoordeeld of het systeem veilig gebruikt kan worden en of aanpassingen noodzakelijk zijn.
Hoe nu verder
-
Vraag de installateur waarom de HR-ketel niet geplaatst kan worden en laat dit zo mogelijk schriftelijk toelichten.
-
Controleer of jouw woning is aangesloten op een gemeenschappelijke rookgasafvoer en vraag na welk type systeem aanwezig is.
-
Neem contact op met de VvE of verhuurder. Zij zijn doorgaans verantwoordelijk voor het beheer en onderhoud van de gemeenschappelijke rookgasafvoer.
-
Laat indien nodig een inspectie uitvoeren van het rookgasafvoersysteem door een deskundig en CO-vrij gecertificeerd bedrijf.
-
Bespreek met de VvE een toekomstplan voor vervanging van het rookgasafvoersysteem en de overstap naar HR-ketels of duurzame alternatieven.
-
Zorg ervoor dat bij vervanging van een cv-ketel altijd wordt gecontroleerd of de ketel, de luchttoevoer en de rookgasafvoer als geheel veilig en volgens de voorschriften kunnen functioneren.
- Handreiking en infoblad gemeenschappelijke rookgasafvoeren (Informatie van rijksoverheid op omgevingsweb)